Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) akademisyeni ve KVKK Uzmanı Öğr. Gör. Ali Haydar Doğu, çocukların kişisel verilerinin korunması konusunda ailelere önemli uyarılarda bulundu. Dijital çağda büyüyen çocukların internet ortamındaki görünürlüğü her geçen gün artarken, sosyal medyada yapılan masum görünen paylaşımlar dahi ciddi güvenlik ve mahremiyet riskleri doğurabiliyor. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında çocuklara ilişkin özel bir yaş ayrımı bulunmadığını hatırlatan Doğu, “Çocuğu belirli ya da belirlenebilir kılan her türlü bilgi kişisel veri niteliğindedir.” dedi. Uzman isim, ebeveynlerin her paylaşımda çocuğun üstün yararını gözetmesi gerektiğini vurguladı.
Sosyal Medya Paylaşımlarında Görünmeyen Tehlike
Çocukların kişisel verilerinin korunması konusu, özellikle sosyal medya kullanımıyla daha kritik bir hal alıyor. Anne veya babanın çocuğunun ismini, adresini, fotoğrafını ya da videosunu paylaşması, farkında olmadan dijital bir iz bırakılmasına neden oluyor. Bu içerikler kötü niyetli kişiler tarafından farklı amaçlarla kullanılabiliyor.
Öğr. Gör. Ali Haydar Doğu, iyi niyetle yapılan paylaşımların bile çocuğun ruhsal ve fiziksel gelişimini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Özellikle okul ya da kreş konumu gibi bilgilerin açıkça paylaşılmasının güvenlik riski doğurduğunu belirten Doğu, bu durumun çocuk kaçırma gibi ciddi tehlikelere zemin hazırlayabileceğini dile getirdi. Çocukların kişisel verilerinin korunması, dijital dünyada ebeveynlerin en temel sorumlulukları arasında yer alıyor.
Hukuki Sorumluluk Anne ve Babada
Türk Medeni Kanunu’na göre ergin olmayan çocuk velayet altında bulunuyor. Bu durum, çocuğun kişilik haklarını koruma yükümlülüğünü doğrudan ebeveynlere yüklüyor. Uzmanlara göre çocuğa ait kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde paylaşılması, çocuğun kişilik haklarına saldırı anlamı taşıyabiliyor.
Doğu, 18 yaş altındaki çocukların kişisel veri paylaşım izninin velayet hakkını elinde bulunduran anne ve babaya ait olduğunu ifade etti. Avrupa Birliği’nde yürürlükte olan GDPR düzenlemesinde bu yaş sınırının 16 olarak belirlendiğini hatırlattı. Ancak Türkiye’de çocuklara özgü ayrı bir düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle KVKK kapsamında çocukların kişisel verilerinin korunması yetişkinlerle aynı hukuki çerçevede değerlendiriliyor.
Deepfake ve Akran Zorbalığı Riski
Gelişen yapay zekâ teknolojileri, çocukların kişisel verilerinin korunmasını daha da hassas hale getiriyor. Özellikle fotoğraf ve videolar üzerinden üretilen “deepfake” içerikler yeni bir tehdit alanı oluşturuyor. Sosyal medyada paylaşılan görüntüler kullanılarak çocuğun sesini ve yüzünü taklit eden sahte videolar hazırlanabiliyor.
Uzmanlar, bu tür içeriklerin tehdit veya şantaj amacıyla kullanılabildiğine dikkat çekiyor. Ayrıca küçük yaşta paylaşılan bir görselin yıllar sonra akran zorbalığına ya da sosyal dışlanmaya yol açabileceği belirtiliyor. Çocukların kişisel verilerinin korunması yalnızca bugünü değil, geleceği de güvence altına almak anlamına geliyor.
WhatsApp Gruplarında Hukuki Risk
Okullarda veliler arasında iletişim amacıyla kurulan WhatsApp grupları da veri güvenliği açısından dikkat edilmesi gereken alanlardan biri. Bir öğrenciye ait sınav notu ya da gün içindeki bir olaya ilişkin bilginin grup ortamında paylaşılması hukuka aykırı sonuçlar doğurabiliyor.
Uzman görüşüne göre bu tür bilgilendirmeler ebeveyne özel olarak yapılmalı. Toplu mesajlaşma uygulamalarında paylaşılan bilgiler, istem dışı şekilde üçüncü kişilere ulaşabiliyor. Bu nedenle çocukların kişisel verilerinin korunması için dijital iletişim kanalları dikkatli kullanılmalı.
Ebeveynler Nelere Dikkat Etmeli?
Çocukların kişisel verilerinin korunması için uzmanların önerileri şöyle sıralanıyor:
-
Çocuğun açık kimlik bilgilerini sosyal medyada paylaşmamak
-
Okul, kreş ve konum bilgilerini gizli tutmak
-
Fotoğraf ve videolarda diğer çocuklar için de rıza almak
-
WhatsApp ve benzeri gruplarda özel bilgileri paylaşmamak
-
Paylaşım yapmadan önce “Bu içerik çocuğumun geleceğini etkiler mi?” sorusunu sormak
Dijital dünyada atılan her adım kalıcı bir iz bırakıyor. Ebeveynlerin bilinçli davranması, çocukların hem bugününü hem yarınını koruyor. Siz de çocuğunuzun mahremiyetini korumak için sosyal medya alışkanlıklarınızı gözden geçirin ve bu önemli uyarıyı çevrenizle paylaşın.