Trabzon’da gastronomi turizmine yeni bir boyut kazandırmayı amaçlayan deneyim odaklı tur organizasyonu gerçekleştirildi. Farklı şehirlerden gelen turistler, üç gün boyunca kentin kırsal mahallelerinde yerel üreticilerle bir araya gelerek geleneksel Trabzon mutfağının üretim süreçlerini yerinde öğrendi. Doç. Dr. Mehmet Akif Şen’in eşlik ettiği gastronomi turunda ziyaretçiler, kokulu üzüm bağlarından asırlık su değirmenine uzanan bir yolculuğa çıktı. Üzümden pekmez yapımına, fasulye turşusu kurulumundan mısır öğütmeye kadar birçok etkinliğe katılan turistler, yöresel lezzetlerin sofralara ulaşmadan önce hangi aşamalardan geçtiğini uygulamalı olarak deneyimledi. Organizasyon, Trabzon’un mutfak kültürünü turizm faaliyetlerinin merkezine taşımayı hedefleyen yeni bir girişim olarak dikkat çekti.
Trabzon’da gastronomi turizmi için yeni bir adım
Trabzon’un tarihi ve doğal güzelliklerinin yanı sıra geleneksel mutfak kültürünü de turizm faaliyetlerinin merkezine taşımak amacıyla Etnicha Tur tarafından deneyim ve eğitim temalı bir gastronomi turu düzenlendi.
Organizasyon kapsamında farklı şehirlerden gelen ziyaretçiler, yalnızca yöresel yemekleri tatmakla kalmadı, bu lezzetlerin hazırlanmasında kullanılan geleneksel üretim yöntemlerini de öğrendi.
Turistlere, Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan "Gelenekten Geleceğe Trabzon Mutfağı" adlı eserin yazarı, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Akif Şen rehberlik etti.
Trabzon’un UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı kapsamında gastronomi şehri olma hedefinin de gündemde olduğu süreçte düzenlenen tur, yerel mutfak kültürünün turizm yoluyla tanıtılmasına yönelik yeni bir uygulama olarak öne çıktı.
Kokulu üzümü dalından topladılar, pekmez yaptılar
Gastronomi turunun ilk duraklarından biri Akçaabat ilçesi oldu. Burada yerel üreticilerden Fatma Köşeli ve ailesinin konuğu olan turistler, bölgede yetiştirilen ve İsabella üzümü olarak da bilinen kokulu üzümün hasadına katıldı.
Bağlardan topladıkları üzümleri geleneksel yöntemlerle işleyen ziyaretçiler, üzüm suyunun çıkarılmasından odun ateşinde kaynatılmasına kadar pekmez üretiminin farklı aşamalarında görev aldı.
Büyük kazanlarda gerçekleştirilen üretim sürecini yakından takip eden katılımcılar, geleneksel pekmez yapımının emek ve sabır gerektiren aşamalarını yerinde gördü.
Tur boyunca yerel üreticilerle birlikte çalışan ziyaretçiler, Trabzon’un kırsal yaşamına ve kuşaktan kuşağa aktarılan mutfak geleneklerine ilişkin bilgi edinme fırsatı buldu.
Fasulye turşusu kurdular, yöresel lezzetleri tattılar
Turun bir diğer bölümünde katılımcılar, Trabzon mutfağında önemli bir yere sahip olan fasulye turşusunun hazırlanışını öğrendi.
Bahçelerden topladıkları güz fasulyeleriyle turşu kuran turistler, ürünlerin geleneksel yöntemlerle nasıl muhafaza edildiğini uygulamalı olarak deneyimledi.
Ziyaretçilere ayrıca Trabzon’un yöresel kahvaltı kültüründen örnekler sunuldu. Akçaabat zeytini, pirinçli otlu börek, çürek, zilitkar, kaygana ve patlıcan tavası gibi lezzetler katılımcıların beğenisine sunuldu.
Böylece ziyaretçiler, kent mutfağını yalnızca yemek tarifleri üzerinden değil, kullanılan ürünlerin yetiştirilmesinden hazırlanmasına kadar uzanan üretim süreciyle birlikte tanıma imkânı buldu.
Yomra’da 100 yıllık su değirmeninde mısır öğüttüler
Üç günlük gastronomi turunun son durağı Yomra ilçesi oldu. Burada Mehmet ve Memnune Sevinç çiftinin evine konuk olan ziyaretçiler, yaklaşık 100 yıllık tarihi su değirmeninde geleneksel mısır öğütme yöntemlerini öğrendi.
Değirmende mısır öğüten turistler, elde ettikleri mısır ununu kullanarak Trabzon mutfağının öne çıkan lezzetlerinden kuymak yapımına da katıldı.
Kırsal yaşamın içerisinde gerçekleştirilen etkinlikte katılımcılar, geçmişten günümüze kullanılan üretim araçlarını ve yöresel yemeklerin hazırlanışında kullanılan geleneksel yöntemleri yakından tanıdı.
Turistler, pekmez ve turşu yapımının ardından mısır öğütme ve kuymak hazırlama deneyimiyle gastronomi turunu tamamladı.
Doç. Dr. Şen: Gastronomi turizminin temeli deneyim
Tur boyunca katılımcılara Trabzon’un geleneksel mutfak kültürünü anlatan Doç. Dr. Mehmet Akif Şen, gastronomi turizminin yalnızca yöresel yemeklerin tüketilmesinden ibaret olmadığını belirtti.
Daha önce Trabzon’a gelen turistlerin de yeme içme etkinliklerine katıldığını ancak bu faaliyetlerin seyahatin temel amacı olmadığını ifade eden Şen, yeni tur organizasyonunda gastronominin doğrudan seyahat amacı olarak öne çıktığını söyledi.
Şen, tur kapsamında ziyaretçilerin kokulu üzümü dalından topladığını, pekmez ve turşu üretimine katıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Biz buna deneyimleme diyoruz; deneyerek turizmin içerisinde bulunacaklar ve gastronominin temeli aslında bu."
Organizasyonun Trabzon’un gastronomi şehri olma hedefi açısından önemli bir adım olduğunu dile getiren Şen, kentin geleneksel üretim kültürünün turizm faaliyetleriyle daha geniş kitlelere tanıtılabileceğine işaret etti.
Gastronomi turları farklı içeriklerle devam edecek
Tur organizasyonunu gerçekleştiren Kübra Hacıhasanoğlu, Trabzon’da gastronomiyi merkeze alan deneyim odaklı tur konseptini ilk kez uyguladıklarını belirtti.
Az sayıda katılımcıyla düzenlenen butik turlarda ziyaretçilerin kentin tarihi ve kültürel noktalarını gezmenin ötesinde yerel mutfak kültürünü tanımalarını amaçladıklarını söyleyen Hacıhasanoğlu, turistlerin üretim süreçlerine doğrudan katılmasının organizasyonun temel özelliklerinden biri olduğunu ifade etti.
Hacıhasanoğlu, ilk turun ardından Trabzon mutfağını merkeze alan butik gastronomi turlarını farklı içeriklerle sürdürmeyi planladıklarını kaydetti.
Bu organizasyonlarla yöresel ürünlerin tanıtılmasının yanı sıra kırsal bölgelerdeki yerel üreticilerin turizm faaliyetlerine daha fazla dahil edilmesi hedefleniyor.
Turistler: Sofralarımıza gelen ürünlerin kıymetini bilmeliyiz
İstanbul’dan tura katılan Melek Akbaş Üreten, üç gün boyunca yerel üreticilerle birlikte çalışarak yöresel ürünlerin hazırlanışını öğrendiklerini söyledi.
Kokulu üzümden pekmez yaptıklarını, fasulye toplayarak turşu kurduklarını ve su değirmeninde mısır öğüttüklerini anlatan Üreten, yöre halkıyla birlikte üretim yapmanın kendileri için güzel bir deneyim olduğunu dile getirdi.
Turun bir diğer katılımcısı Armağan Üreten ise özellikle pekmez yapımının zorluğuna dikkat çekti.
Hayatında ilk kez tattığı kokulu üzümün lezzenini beğendiğini belirten Üreten, üzümün toplanmasından ayıklanmasına, suyunun çıkarılmasından büyük kazanlarda kaynatılmasına kadar geçen sürecin düşündüğünden daha fazla emek gerektirdiğini ifade etti.
Üreten, "Gerçekten meşakkatli ve sabır isteyen bir iş" diyerek geleneksel ürünlerin üretim süreçlerini yerinde görmenin, sofralara gelen yiyeceklerin değerini daha iyi anlamalarını sağladığını belirtti.
Trabzon’da gerçekleştirilen deneyim odaklı gastronomi turu, kentin yöresel lezzetlerini, kırsal yaşamını ve geleneksel üretim yöntemlerini bir araya getirdi. Organizatörler, benzer etkinliklerle Trabzon mutfağının tanınırlığını artırmayı ve yerel üreticilerin turizm faaliyetlerine katılımını desteklemeyi amaçlıyor.
Siz de Trabzon’da düzenlenen bu tür gastronomi turlarına katılmak ister misiniz? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.