28 Ocak Veri Koruma Günü kapsamında Trabzon’da düzenlenen “Kamuda Yapay Zeka Kullanımı ve Kişisel Verilerin Korunması” paneli, yapay zekanın kamu yönetimindeki yeri ve kişisel verilerin güvenliği açısından önemli mesajlara sahne oldu. Karadeniz Teknik Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleşen etkinlikte; kamu hizmetlerinde yapay zekanın sunduğu avantajlar, algoritmaların karar alma süreçlerine etkisi ve bireysel hakların nasıl korunacağı çok boyutlu şekilde ele alındı. Akademi, kamu ve teknoloji dünyasını bir araya getiren panelde, veri güvenliği ve mahremiyetin dijital çağda neden hayati olduğu vurgulandı.
KTÜ Rektörü Hamdullah Çuvalcı: “Güven, Dijitalleşmenin Temelidir”
KTÜ Rektörü Hamdullah Çuvalcı, panelin açılış konuşmasında yapay zekanın kamu yönetiminde giderek artan rolüne dikkat çekti. Çuvalcı, sağlık, ulaşım, eğitim ve güvenlik gibi birçok alanda algoritmaların karar süreçlerini şekillendirdiğini belirterek, bu dönüşümün kaynakların etkin kullanımı ve vatandaş memnuniyeti açısından büyük fırsatlar sunduğunu ifade etti.
Ancak risklerin göz ardı edilemeyeceğini vurgulayan Çuvalcı, yapay zeka sistemlerinin kişisel verilerle doğrudan temas halinde olduğuna dikkat çekti. 6698 sayılı KVKK’nın özel hayatın gizliliğini koruyan temel bir düzenleme olduğunu belirten Rektör, üniversite bünyesinde kurulan Kişisel Verilerin Korunması Birimi ve müfredata eklenen dersle farkındalık oluşturduklarını söyledi. Çuvalcı, kamuda yapay zeka kullanımının ancak hukuka uygun ve insan odaklı bir anlayışla mümkün olabileceğinin altını çizdi.
TÜRKSAT Genel Müdürü Atalay: “Yapay Zekanın Yakıtı Veridir”
TÜRKSAT Genel Müdürü Ahmet Hamdi Atalay, yapay zekanın temelinde veri olduğunu vurgulayarak, insanlığın bugün devasa bir veri havuzuna sahip olduğunu söyledi. 2025 itibarıyla dünya genelinde üretilen veri miktarının 160 zetabayta ulaştığına dikkat çeken Atalay, veri işleme gücünün artmasıyla yapay zekanın günlük hayatta etkin şekilde kullanılabilir hale geldiğini dile getirdi.
Atalay, yapay zekanın “hangi verilerle eğitilirse o karaktere büründüğünü” ifade ederek, kültürel bağımlılığa dikkat çekti. Kendi ulusal verilerimizle, kendi kültürel değerlerimizi içeren yapay zekalar geliştirilmediği sürece dış kaynaklı sistemlerin yönlendirici olabileceğini söyledi. Yapay zekanın gelecekte iş gücü piyasasında dönüşüm yaratacağını belirten Atalay, rutin işlerin makineler tarafından yapılacağını, buna karşılık yeni meslek alanlarının ortaya çıkacağını vurguladı.
KVKK Başkanı Bilir: “Kişisel Veri, İnsanın Kendisi Demektir”
Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı Faruk Bilir, kurumun temel amacının kişisel verileri korumanın ötesinde insanı korumak olduğunu ifade etti. Veri korumanın teknolojiye karşı değil, teknolojiyle birlikte yürütülmesi gerektiğini belirten Bilir, “Biz mi verileri yöneteceğiz, veriler mi bizi?” sorusunun kritik olduğunu söyledi.
Bilir, son yıllarda alınan ilke kararlarıyla özellikle bankacılık ve konaklama sektörlerinde veri güvenliğinin artırılmasına yönelik adımlar atıldığını aktardı. Unutulma hakkının önemine değinen Bilir, dijital ortamda bireylerin geçmişte kalan bilgilerle sürekli karşılaşmak zorunda bırakılmaması gerektiğini ifade etti. Ayrıca yapay zekanın işe alım ve kredi süreçlerinde kullanılmasına ilişkin itiraz hakkının da yasayla güvence altına alındığını hatırlattı.
Kamuda Yapay Zeka ve Veri Güvenliğinde Yol Haritası
Panelde yapılan değerlendirmelerde, kamuda yapay zeka kullanımının kaçınılmaz olduğu ancak bunun sıkı bir veri güvenliği ve etik çerçeveyle desteklenmesi gerektiği ortak görüş olarak öne çıktı. Uzmanlar, 6698 sayılı KVKK’nın mevcut haliyle yapay zeka uygulamalarına da uygulanabilir olduğunu, ancak yeni düzenlemelerle bu alanın daha da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye’de bugüne kadar binlerce başvurunun karara bağlandığı ve ciddi idari para cezalarının uygulandığı hatırlatılarak, veri güvenliği konusunda hem kurumlara hem de bireylere önemli sorumluluklar düştüğü ifade edildi.