Trabzon Büyükşehir Belediyesi hakkında kamuoyunda yankı uyandıracak ciddi iddialar gündeme geldi. AKZEMİN Mühendislik A.Ş., yürüttüğü yol ve otokorkuluk yapım işi kapsamında hak ettiği 27 milyon 830 bin TL’lik hakediş bedelinin ödenmediğini belirterek belediyeye resmi ihtar gönderdi. Şirket vekili Av. M. Giray Kemer imzasıyla yapılan açıklamada, yalnızca 2,7 milyon TL ödeme yapıldığı, bunun da işçilik maliyetlerini dahi karşılamadığı vurgulandı. İhtar metninde, yalnızca ödeme gecikmesi değil, aynı zamanda rekabeti daraltan ihale pratikleri ve kamu zararı iddiaları da dikkat çekti.
Hakediş Ödenmedi, Güven İlişkisi Zedelendi
AKZEMİN Mühendislik, Trabzon genelinde muhtelif ilçe ve mahalle yollarında gerçekleştirilen otokorkuluk yapım işinde yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini belirtti. Buna rağmen, sözleşme ve mevzuat gereği ödenmesi gereken hakedişlerin uzun süredir geciktirildiği ifade edildi. Şirket, ihaleye katılırken Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin kurumsal yapısına ve ödeme disiplinine güvendiğini, ancak gelinen noktada bu güvenin ciddi biçimde sarsıldığını dile getirdi.
İhtarnameye göre sahada yalnızca işçilik maliyeti olarak 7–8 milyon TL harcandı. Buna karşılık yapılan ödemenin “sembolik” düzeyde kaldığı ve yüklenicinin fiilen belediyeyi finanse eden konuma itildiği savunuldu.
“İhalelerde Rekabet Yok, Kamu Zararı Var” İddiası
İhtar metninde en dikkat çekici başlıklardan biri, Trabzon Büyükşehir Belediyesi ihalelerine katılımın son derece düşük olduğu iddiası oldu. Şirketin yaptığı karşılaştırmalı analizlere göre, Ankara ve Van gibi büyükşehir belediyelerinde benzer nitelikteki ihalelere 20 ila 50 firma katılırken, Trabzon’da birçok ihalenin yalnızca 1 veya 2 istekliyle sonuçlandığı öne sürüldü.
Bu durumun, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun rekabet, saydamlık ve kamu yararı ilkelerine aykırı olduğu savunuldu. Ayrıca ihalelerin çoğunlukla yaklaşık maliyetin üzerinde ya da çok düşük indirimlerle sonuçlandığı, bunun da kamu bütçesi açısından ciddi bir kayıp yarattığı ifade edildi.
Örnek İhalelerle Karşılaştırma Yapıldı
Şirket vekili tarafından sunulan örneklerde, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin bir ihalesinde %39’un üzerinde indirim sağlandığı ve yüz milyonlarca liralık kamu tasarrufu oluştuğu hatırlatıldı. Benzer şekilde Van Büyükşehir Belediyesi ihalelerinde de yüksek rekabet sayesinde ciddi indirimler elde edildiği vurgulandı.
Trabzon’daki tabloya bakıldığında ise, rekabetin oluşmaması nedeniyle kamu kaynaklarının etkin kullanılmadığı, yüklenici sermayesinin ise geciken ödemeler yoluyla örtülü bir finansman aracına dönüştürüldüğü iddia edildi.
“Ödeneksiz İhaleye Çıkılıyor” Eleştirisi
İhtarname metninde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na da atıf yapılarak, ödeneği bulunmayan işler için ihaleye çıkılmasının hukuka aykırı olduğu vurgulandı. Belediyenin, yeterli bütçe ayırmadan ihaleye çıktığı, sonrasında ise yüklenici firmaların sermayesini kullanarak süreci yürüttüğü ileri sürüldü.
Şirket, bu yaklaşımın yalnızca kendilerini değil, gelecekte kamu ihalelerine katılmayı düşünen tüm firmaları caydırdığını belirtti.
Medya ve Hukuk Uyarısı
AKZEMİN Mühendislik, hakediş bedelinin ivedilikle ve eksiksiz ödenmemesi halinde;
İhale verilerinin yerel ve ulusal basınla paylaşılacağını,
Sorumlu birimler ve personel hakkında idari ve cezai başvurular yapılacağını,
Tüm yasal yolların işletileceğini kamuoyuna duyurdu.
Şirket ayrıca, mevcut ödeme ve ihale pratiği devam ettiği sürece Trabzon Büyükşehir Belediyesi ihalelerine katılmama yönünde kurumsal karar aldığını da açıkladı.
Toplumsal ve Ekonomik Etki Vurgusu
İhtar metninde, geciken ödemelerin yalnızca bir ticari uyuşmazlık olmadığına da dikkat çekildi. Yüzlerce kişiye istihdam sağlayan firmaların bu belirsizlik nedeniyle üretim ve yatırım motivasyonunu kaybettiği, bunun da dolaylı olarak bölge ekonomisini ve istihdamı olumsuz etkilediği ifade edildi.
Şirket, kamu alım süreçlerinin güvenilirliğini yitirmesinin, uzun vadede hem belediyelere hem de vatandaşa zarar vereceğini savundu.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi’ne yöneltilen bu ağır iddialar, kamu ihale sistemi, şeffaflık ve bütçe disiplini konularını yeniden tartışmaya açtı. Hakediş ödemeleriyle ilgili yaşanacak gelişmeler ve belediyeden gelecek olası açıklamalar, kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor. Siz bu iddialar hakkında ne düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.
